Хүүхдийг уран зохиолтой танилцуулах нь

 

Хэл яриа хөгжүүлэхэд ашиглах уран зохиолын түүвэр

 

Бага бүлэг

Багшийн яриаг сонсож  ойлгох, тавьсан асуултанд үг, өгүүлбэрээ зөв сонгон авч, тод  хэлж  хариулах , богино хэмжээний үлгэр, өгүүлэл, магтаалыг сэргээн санаж, тайлбарлан ярих, түргэн хэллэг, оньсого-таавар,шүлгийг цээжлэн хэлэх чадварыг хөгжүүлнэ.

Үлгэр,өгүүллэгүүд:

  1. Монгол ардын үлгэр: Үнэг чоно зараа гурав”
  2. Монгол ардын үлгэр: “ Эвтэй дөрвөн амьтан”
  3. Монгол ардын үлгэр: “Заан огтоно хоёр “
  4. Орос  ардын үлгэр: “ Манжин”
  5. Унгар ардын үлгэр: “Ховдог хоёр бамбарууш”
  6. П.Хорлоо “ Алт мөнгө хоёр “
  7. Л.Толстой “ Муу нөхөр”
 

Шүлэг

1.Т.Галсан “ Хувирашгүй тоолол нэг”

2. Т.Галсан “ Хувирашгүй тоолол хоёр”

3.С.Маршак “ Намар”

4.Д.Маам “Өвөл”

 

Ардын аман зохиол

  • “Шинэ дээл мялаах ерөөл”, “ Туулай дэгдүүлдэг аман үг”
  • Туулай, цас, мөс, ус, эд юмсын тухай оньсого
  • 2-3 зүйр цэцэн үг
 

Харж ярих зураг

Д.Амгалан “Өглөө”

 
 

 

Дунд бүлэг

Үгийг зөв хэлж ойлгомжтой, тод ярих, тавьсан асуултанд түгдэрч сандралгүйгээр, бүрэн хариулдаг чавдар эзэмшүүлнэ.Үлгэр өгүүллэгийг ярихдаа гол баатарын дуу хоолойн өнгө, зан байдлыг  тодорхой дүрслэн уран сайхнаар ярьдаг, нөхдийнхөө яриаг анхааралтай сонсон дутагдлыг нь засдаг,юмс үзэгдлийн онцлог шинж тэмдгийг ялган нэрлэж, түүндээ үгийг онож хэрэглэдэг болгоно. Бусдад тавих асуулт, ярих яриандаа санаагаа бүрэн төгс илэрхийлж, ярьж байгаа зүйлээ үеийн нөхөд, орчны хүмүүстээ ойлгуулах чадварыг хөгжүүлнэ.

 Үлгэр,өгүүллэгүүд:

  1. Монгол ардын үлгэр: “Шаазгай хүү ”
  2. Монгол ардын үлгэр: “Галуу мэлхий хоёр”
  3. Монгол ардын үлгэр: “Тэмээ буга хоёр”
  4. Монгол ардын үлгэр: “Ганц эмгэн”
  5. Орос ардын үлгэр: “Өнхрүүш”
  6. Л.Бадарч  “ Унага”
  7. Ш.Перро  “ Улаан малгайт”
  8. П.Хорлоо “ Туулайн бүжин”
  9. Л.Базаррагчаа “ Өрөм”
 

Шүлэг

  1. Ч.Лхамсүрэн “Гацуур”
  2. Д.Санжжав “Мэдэж авлаа”
  3. Д.Маам “Хавар”
  4. О.Сундуй  “Үнэг”
  5. Т.Нацагдорж  “Хэнз хурга”
  6. Т.Галсан “ Миний аав”
 

Ардын аман зохиол:

       Төлийн магтаалаас, шаазгайн дуу, хөдөлгөөний тухай аман наадамын үгс,Тарвага, үнэг зэрэг амьтан байгаль,нийгмийн үзэгдэл, юмсын тухай оньсого таавар, сургаалын холбогдол бүхий зүйр цэцэн үг цээжлэх.

 

Харж ярих зураг

Б.Дамдинсүрэн “Нүүдэл”

Н.Цүлтэм “ Талын айл”

 
 

 

Ахлах бүлэг

Болсон үйл явдал, мэдээ баримт, сонсож, үзэж харсан зүйлээ утгын холбоотой, ойлгомжтой, сэтгэлийн хөдөлгөөнтэй, яруу тод  дүрсэлж, үйлийн болсон орон цагийг тодорхойлон өгүүлж чаддаг болгоно. Шинэ үгийг яриандаа хэрэглэх, утгын тайлал  хийж ярих чадварыг сайжруулна.     

Үлгэр,өгүүллэгүүд:

1.Монгол ардын үлгэр: “Цуутын цагаагч гүүний Цолмон цоохор унага”

2. Монгол ардын үлгэр: “Ах дүү гурав ”

3. Монгол ардын үлгэр: “Тэмээ яагаад  жилд орсонгүй вэ? ”

4. Монгол ардын үлгэр: Өвөл зун яагаад ээлжилджг вэ? ”

5. Монгол ардын үлгэр: “ Хүн хэлтэй болсон нь”

6. Монгол ардын үлгэр: “ Хөх түрүү соно хоёр”

7. Монгол домог: “Зодог өөрчилсөн нь”

8. Гүрж  ардын үлгэр:” Царцаа шоргоолж  хоёр”

9.Япон ардын үлгэр: “ Сүрлэн малгайтай буяны бурхад”

10.Алун-гуа эхийн сургаалаас

11.О.Цэндсүрэн “Гутал”

 

Шүлэг:

Д.Цэвэгмэд “ Туулай”

М.Чимэд “Манай нийслэл”

Т.Галсан “Янзагатай шаргачин”

Д.Дамдинсүрэн “Монгол нутаг”

Д.Содномдорж  “Барилгачин Баяраа”

Ц.Эрдэнэбат  “Эх”

Ч.Лхамсүрэн “Ардын баяр жавхлан”

 

Ардын аман зохиол:

Ертөнцийн гурав

Хурдан морины цол

Тэмээний магтаал

Цам  харайлгах аман наадмын үгс

 

 

Бэлтгэл бүлэг

Хүүхдийн ярианы чадварыг улам хөгжүүлнэ. Хүүхдийн аливааг мэдэх гэсэн хүсэл, эрмэлзэлийг дэмжин хөгжүүлж, юмс үзэгдлийн хоорондын харьцаа холбоо, учир шалтгааны тухай ойлголтыг өргөтгөнө.

Ой тогтоолт, сэргээн санах чадварыг үргэлжлүүлэн хөгжүүлнэ. Ойролцоо утгатай үгийн ялгааг мэдүүлнэ.

Үлгэр, өгүүллэгүүд

1.Монгол ардын үлгэр “ Өнчин цагаан ботго”

2. Монгол ардын үлгэр “ Долоон настай хүүгийн үлгэр”

3. Монгол ардын үлгэр  “ Ямаачин хүүгийн үлгэр”

4. Монгол ардын үлгэр “ Хулан хэрээ чоно гурав”

5. Монгол ардын үлгэр “Тэмээн жил яагаад байдаггүй вэ?”

6. Монгол ардын үлгэр “ Эрхий мэргэн”

7. Монгол ардын домог “ Зурхайн самбар”

8. Монгол ардын үлгэр “Зэýргэнэ, арц, гацуур, мөнх ногоон болсны учир”

9. Украйн  ардын үлгэр “ Тариан түрүүхэн”

10. Д.Содномдорж “ Норовын намтар”

11.Д.Сэсмээ “ Дууны сайхан уянга”

12. О.Цэндсүрэн “ Согоонцэцэг”

 

Шүлэг

  1. Т.Жамъянсүрэн “ Унага”

  2. Ж.Дашдондог “ Эрвээхэй”

  3. Л.Пашка, Д.Намсрайжав “Тоншуул

  4. Т.Галсан “Ээж”

  5. Д.Санжжав “ Шүлэгч өвөө нар”

  6. Ч.Чимид “ Би монгол хүн” шүлгээс

  7. Ч.Лхамсүрэн “Намар”

  8. Ардын аман зохиол

Гэрийн ерөөл, бөхийн цол, ес хэлэлцэх, аман наадмын үгс, байгалийн үзэгдэл, ургамал, хүн амьтдын амьдралын тухай оньсого,-таавар, зүйр цэцэн үг тус бүр 6-7, ерөөл магтаал 4-5

 

Харж ярилцах зураг:

1.О.Цэвэгжав “ Бухын мөргөлдөөн”

2. Г.Одон “ Ажлын дараа”

3.Л.Гаваа “Алтайн уул”

4.Ц.Даваахүү “ Наадам”

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Амьтдыг хялбар аргаар зурах аргачлал

2014-06-25 10:35:09

Нийтэлсэн : mgl | Уншсан (5) | Сэтгэгдэл ( 0 ) | Дэлгэрэнгүй

Туулай яагаад урт чихтэй байдаг юм бэ?

2014-05-19 19:07:30

Нийтэлсэн : mgl | Уншсан (28) | Сэтгэгдэл ( 0 ) | Дэлгэрэнгүй

"Бороо хэрхэн ордог вэ?"

2014-05-19 19:07:05

Нийтэлсэн : mgl | Уншсан (68) | Сэтгэгдэл ( 0 ) | Дэлгэрэнгүй

Агаар гэж юу вэ? (туршилтууд)

2014-05-19 19:06:16

Агаар гэж юу вэ? (туршилтууд)

Нийтэлсэн : mgl | Уншсан (45) | Сэтгэгдэл ( 0 ) | Дэлгэрэнгүй

Дасгалууд - \\\"Хувцас\\\"

2014-05-19 18:56:04

Нийтэлсэн : mgl | Уншсан (12) | Сэтгэгдэл ( 0 ) | Дэлгэрэнгүй

Дасгалууд - \\\"Мэргэжил\\\"

2014-05-19 18:55:22

. Зураг дээр юу юу байна вэ? Ямар мэргэжлийн хүмүүст хэрэгтэй вэ?

Эмчид хэрэгтэй зүйлсийг олоод буд гэх мэтээр даалгаврыг янз бүрээр өгч болно.

Нийтэлсэн : mgl | Уншсан (7) | Сэтгэгдэл ( 0 ) | Дэлгэрэнгүй